ΛΕΚΕΔΕΣ ΣΕ ΜΑΡΜΑΡΑ ΚΑΙ ΠΕΤΡΕΣ. ΠΩΣ ΑΦΑΙΡΟΥΝΤΑΙ!

ΜΑΡΜΑΡΑ ΕΛΛΑΔΑ… ΧΩΡΑ ΜΑΡΜΑΡΟΥ

Η αφαίρεση λεκέδων από τα μάρμαρα και τα διακοσμητικά πετρώματα είναι μια διαδικασία αρκετά χρονοβόρα και περίπλοκη, ιδιαίτερα όταν οι λεκέδες είναι παλαιοί. Το τελικό αποτέλεσμα εξαρτάται από πολλούς παράγοντες: τον τύπο του πετρώματος, το είδος κατεργασίας της επιφάνειάς του, το είδος του λεκέ, τον τρόπο και τις τεχνικές τοποθέτησης των πλακών κ.ά.

Σε γενικές γραμμές οι λεκέδες στα διακοσμητικά πετρώματα μπορούν να διακριθούν σε:

Οργανικούς ή ανόργανους, επιφανειακούς ή βαθείς, πρόσφατους ή παλαιούς. Για την αφαίρεσή τους, σε όλες σχεδόν τις περιπτώσεις, πρέπει να χρησιμοποιούνται, ειδικά χημικά υλικά σε υγρή μορφή ή διαλυμένα σε νερό, σε συνδυασμό με κατάλληλα προσροφητικά υλικά. Τα τελευταία πρέπει να απλώνονται στην επιφάνεια του πετρώματος, πάνω από το λεκέ, για να προσροφήσουν στη μάζα τους, κατά την αρχή του φαινομένου των τριχοειδών, το υγρό χημικό υλικό μαζί με τον υπεύθυνο για τη δημιουργία του λεκέ παράγοντα, εμποδίζοντας ταυτόχρονα την παραπέρα εξάπλωσή του στη μάζα του διακοσμητικού πετρώματος.

Τα προσροφητικά υλικά που χρησιμοποιούνται περισσότερο γι’ αυτόν το σκοπό είναι: ανόργανα στερεά σε μορφή πολύ λεπτής σκόνης (κιμωλία, τάλκης, αλουμίνα, σεπιόλιθος, αταπουλγίτης, πυριτικό άλας του μαγνησίου, ασβεστόλιθος κ.α.), ζελέ από κυτταρίνη, ειδικό κόμμι (xantana gum), ορισμένα πολυμέρη κλπ., καθώς και υγρά με υψηλό ιξώδες (γλυκερίνη, polyoxydrilate compounds κλπ), οργανικά στερεά (πάστα κυτταρίνης, απορροφητικό χαρτί, βαμβάκι, λεπτό βαμβακερό ύφασμα κλπ.). Γενικά πρέπει να προτιμώνται προσροφητικά υλικά που δεν αντιδρούν με το καθαριστικό διάλυμα και δεν αλλοιώνουν το πέτρωμα ακόμη και όταν διεισδύσουν σε αυτό. Πρέπει, επίσης, να μπορούν να απομακρύνονται εύκολα μετά το τέλος της διαδικασίας αφαίρεσης του λεκέ. Συνιστάται, σε όλες τις περιπτώσεις, να γίνεται στο τέλος της διαδικασίας προσεκτικό ξέπλυμα της επιφάνειας με απεσταγμένο ή απιονισμένο νερό για την απομάκρυνση των αλάτων τα οποία είναι πάντοτε βλαβερά, ιδιαίτερα για τα πορώδη πετρώματα.

Επίσης, όταν η φύση του λεκέ ή/και του πετρώματος δεν είναι κυρίως γνωστές, συνιστάται δοκιμή σε ένα μικρό τμήμα της επιφάνειας.

Ειδικότερα, ανάλογα με το είδος του λεκέ σημειώνονται τα εξής για την αφαίρεσή του:

Όταν το πέτρωμα είναι ασβεστολιθικής σύστασης, δηλαδή πολύ ευαίσθητο στη δράση των οξέων (π.χ. μάρμαρο) με τα οποία αντιδρά δημιουργώντας διοξείδιο του άνθρακα και άλατα, η διαδικασία είναι πολύ πιο σύνθετη και εξαρτάται από το βαθμό επεξεργασίας της επιφάνειας. Σε ακατέργαστες ή λειοτριμμένες επιφάνειες μπορούν να εφαρμοστούν αραιά διαλύματα οξαλικού, υδροφθορικού ή ακόμη και φωσφορικού οξέος, γιατί τα οξέα αυτά που δημιουργούν αδιάλυτα άλατα ασβεστίου δεν προσβάλλουν σοβαρά την επιφάνεια του ασβεστολίθου. Σε μερικές περιπτώσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν και διαλύματα κιτρικού οξέος.

Σε στιλβωμένες επιφάνειες απαιτούνται πιο εξειδικευμένες και σύνθετες μέθοδοι (συνήθως με βάση τα κατάλληλα μεταλλικά ιόντα σε ουδέτερο ή ελαφρώς αλκαλικό διάλυμα). Στην περίπτωση αυτή απαιτείται διαδικασία μακρόχρονη, ενώ τα αποτελέσματα δεν είναι πάντοτε ικανοποιητικά, ιδιαίτερα όταν ο λεκές έχει διεισδύσει σε βάθος και είναι παλαιός. Σε κάθε περίπτωση, μετά την εφαρμογή αραιών οξέων, πρέπει η επιφάνεια του διακοσμητικού πετρώματος να πλένεται προσεκτικά με ένα διάλυμα ανθρακικού νατρίου και στη συνέχεια να ξεπλένεται με άφθονο νερό.